To'maris — massagetlar malikasi va jasorat timsoli

To'maris — miloddan avvalgi VI asrda yashagan massagetlar qabilasining malikasi, o'zbek xalqining eng qadimgi milliy qahramonlaridan biri. Uning nomi yunon tarixchisi Gerodotning «Tarix» asari orqali bizgacha yetib kelgan.

Miloddan avvalgi 530-yilda Ahamoniylar davlatining qudratli shohi Kir II massagetlar yurtiga bostirib kiradi. Gerodotning yozishicha, Kir II avval To'marisga uylanish taklifi bilan elchi yuboradi, ammo malika bu taklif ortida o'z yurtini egallash nayranggi yotganini anglab, rad etadi.

Bo'lib o'tgan shiddatli jangda massagetlar Kir II qo'shinini tor-mor etadilar, shohning o'zi ham halok bo'ladi. Rivoyatga ko'ra, To'maris «Sen qonga tashna eding — endi qonga to'y!» degan so'zlar bilan Kirning boshini qon to'ldirilgan meshga solishni buyurgan.

To'maris obrazi asrlar davomida ona yurtga muhabbat, mardlik va or-nomus timsoli bo'lib kelmoqda. Bugungi kunda O'zbekistonda «To'maris» nomi bilan ko'chalar, tashkilotlar ataladi, uning jasorati badiiy asarlar, spektakl va filmlarda tarannum etiladi. Tarix darslarida To'maris obrazi o'quvchilarda vatanparvarlik va milliy g'urur tuyg'ularini shakllantirishda muhim tarbiyaviy vosita bo'lib xizmat qiladi.